Tag Archives: Rosetta

#CometLanding

Νωρίτερα σήμερα γράφτηκε ιστορία. Για πρώτη φορά προσεδαφιστήκαμε στην επιφάνεια ενός κομήτη. Του κομήτη 67P/Churyumov–Gerasimenko.

//platform.twitter.com/widgets.js

Γιατί είναι σημαντικό; Ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ή μάλλον, απλά λίγο παλιότερα… η αρχή πέφτει πολύ πίσω…

Συγκεκριμένα, πάμε στο 1986. Τότε, το αεροσκάφος Giotto είχε αποσταλλεί για να μελετήσει τον κομήτη Halley και μας έστειλε πληθώρα ενδιαφέροντων στοιχείων. Μάθαμε πότε δημιουργήθηκε (πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια). Μάθαμε τη σύσταση των υλικών που εκτοξεύει (κυρίως νερό και μονοξείδιο του άνθρακα) καθώς και ότι η επιφάνειά του είναι πλούσια σε άνθρακα, και άλλα ωραία.

πηγή: wikipedia, Andrzej Mirecki

Αεροσκάφος Giotto.
Πηγή: wikipedia, Andrzej Mirecki

Η επιτυχία του εγχειρήματος ενέπνευσε τον επιστημονικό κόσμο να το επαναλάβει το, ανεβάζοντας τον πήχη. Σκοπός ήταν να πάμε σε ένα κομήτη και να φέρουμε υλικό από την επιφάνειά του πίσω στη γη! Το Νοέμβριο του 1993 και μετά από πολλές αλλαγές λόγω προϋπολογισμού, η αποστολή του Rosetta πήρε έγκριση χωρίς όμως το κομμάτι της επιστροφής υλικού. Μετά από χρόνια σχεδιασμού και κατασκευής, η Rosetta ήταν έτοιμη για εκτόξευση στις 12 Ιανουαρίου 2003 για να συναντήσει το 2011 τον κομήτη 46P/Wirtanen. Λόγω προβλημάτων με τον πύραυλο Ariane 5, το πλάνο άλλαξε και μετατέθηκε η ημερομηνία εκτόξευσης και ο προορισμός. Εν τέλει, στις 2 Μαρτίου 2004 η Rosetta εκτοξεύθηκε με προορισμό τον 67Ρ.

Rosetta Πηγή: wikipedia, Ian Shazell

Rosetta
Πηγή: wikipedia, Ian Shazell

Ο εξοπλισμός της αποστολής χωρίζεται σε δύο κομμάτια. Το σκάφος τροχιάς (orbiter) και το σκάφος προσεδάφισης Philae. Το σκάφος τροχιάς αποτελείται από μια κυβική κεντρική κατασκευή διαστάσεων 2.8 m × 2.1 m × 2.0 m, πάνω στην οποία βρίσκεται τοποθετημένος όλος ο εξοπλισμός. Δύο ηλιακοί συλλέκτες συνολικής επιφάνειας 64 m² και μήκους 14 m ο καθένας φρονίζουν για τη συλλογή ενέργειας από τον ήλιο. Το συνολικό μήκος είναι 32 m και εκτός από το Philae, κουβαλάει και αυτό πολλές συσκευές για να παίρνει μετρήσεις εξ αποστάσεως αλλά και να επικοινωνεί με τη γη. Το Philae έχει μέγεθος περίπου 1 m × 1 m × 0.8 m και επάνω του είναι τοποθετημένο πλήθος επιστημονικών εργαλείων για τη συλλογή δεδομένων από την επιφάνεια του κομήτη. Με τη γη μπορεί να επικοινωνήσει μόνο μέσω του Rosetta, όχι άμεσα. Στη σελίδα Astronomy Picture of the Day της NASA μπορείτε να δείτε μια πολύ ωραία σύνοψη των επιστημονικών εργαλείων του Philae.

Από το 2004 μέχρι σήμερα, η Rosetta έκανε ένα πολύ μεγάλο ταξίδι. Για δέκα χρόνια περιπλανώταν στο διάστημα και στην πορεία πέρασε μέσα από τη ζώνη αστρεροειδών του ηλιακού μας συστήματος, χρειάστηκε να περάσει 3 φορές από το γήινο μαγνητικό πεδίο και μία φορά απο αυτό του πλανήτη Άρη ώστε να μπει σε σωστή τροχιά, πέρασε κοντά απο την τροχιά του πλανήτη Δία, πέρασε κοντά από άλλους δύο αστεροειδείς, τον 2867 Steins (το 2008) και τον 21 Lutetia (το 2010) και από τις 8 Ιουνίου 2011 μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 2014 οι χειριστές την είχαν σε “χειμερία νάρκη” ώστε να υπάρχει όσο το δυνατόν λιγότερη χρήση των συστημάτων.

http://www.esa.int/spaceinvideos/content/view/embedjw/421241

Το πρώτο ραντεβού με τον κομήτη 67Ρ έγινε την 6η Αυγούστου 2014. Από εκείνη τη μέρα μέχρι σήμερα, γινόταν προσεκτικά βήματα ώστε η προσεδάφιση να γίνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ήταν μια διαδικασία που θα γινόταν σχεδόν στα τυφλά, μιας και δε μπορεί να υπάρξει άμεση καθοδήγηση του αεροσκάφους: λόγω της τεράστιας απόστασης, χρειάζονται περίπου 28 λεπτά για να μεταδοθεί πληροφορία από το κέντρο ελέγχου στη γη προς τη Rosetta, και άλλα τόσα για να μας απαντήσει. Χρειαζόταν λοιπόν λεπτομερής χαρτογράφηση του κομήτη και προσεκτικός σχεδιασμός της ρίψης, κάτι που πήρε περίπου δύο μήνες.

Και φτάνουμε στη 12η Νοεμβρίου, όπου μετά από μια διαδικασία που κράτησε αρκετές ώρες, και χρειάστηκε και λίγη τύχη μιας και δεν έλειπαν τα προβλήματα με ένα από τα συστήματα προσεδάφισης, όλα πήγαν καλά. Από την ώρα που αποκολλήθηκε το Philae από τη Rosetta, πέρασαν περίπου 7 ώρες πτώσης μέχρι αυτό να φτάσει στην επιφάνεια του κομήτη.

Hey, Earth! It's Philae. I got you a comet. xkcd by Randall Munroe

Hey, Earth! It’s Philae. I got you a comet.
xkcd by Randall Munroe

Πλέον, αν όλα συνεχίσουν το ίδιο καλά, μέχρι το Δεκέμβριο του 2015 η Rosetta θα συνοδεύει τον 67Ρ, θα τον γνωρίζει καλύτερα και θα μας προσφέρει κι εμάς πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τον πυρήνα του, τη σύσταση και μορφολογία του εδάφους και του υπεδάφους, τη χημική του σύνθεση και τις διεργασίες που μπορεί να λαμβάνουν χώρα επάνω στην επιφάνειά του.

Τώρα αν σκεφτούμε ότι η αποστολή αυτή εκτοξεύθηκε το 2004, μια χρονιά που ακόμα η Nokia έβγαζε τα καλύτερα κινητά και αυτά είχαν επάνω φωτογραφικές με ανάλυση 640×480 (τι πάει να πει πόσα megapixel??? 0.3 όλα κι όλα!), το ipod ήταν πολύ κουλ (ούτε κουβέντα για iphone ακόμα), μόλις είχαμε βγει το gmail και όλα τα geeks κυνηγούσαμε προσκλήσεις, στους υπολογιστές μας είχαμε Pentium 4 και ήμασταν τρισευτυχισμένοι με 1 GB RAM και 40 GB σκληρού δίσκου. Εκείνη την εποχή λοιπόν, μια ομάδα ανθρώπων, έστησε ένα κουτί περίπου 1 m × 1 m × 1 m το οποίο σήμερα βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην επιφάνεια ενός κομήτη μερικά εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά. Και τώρα τους ζηλεύω. Και χαίρομαι γι’αυτούς. Και για όλους μας.

Update :

Το Philae μας μιλάει και μας έστειλε ήδη την πρώτη φωτογραφία από την καινούργια του κατοικία. Δε θα μπορούσα να μη σας τη δείξω…

To Philae πάνω στην επιφάνεια του 67P/Churyumov-Gerasimenko. Φαίνεται ένα από τα τρία πόδια του Philae. Πηγή και copyright: ESA/Rosetta/Philae/CIVA

To Philae πάνω στην επιφάνεια του 67P/Churyumov-Gerasimenko. Φαίνεται ένα από τα τρία πόδια του Philae.
Πηγή και copyright: ESA/Rosetta/Philae/CIVA

Και για όσους τους αρέσουν οι αριθμοί, η Rosetta μας στέλνει δεδομένα με ρυθμό 28 Kbps, με 1-2 Kbps να καταναλώνονται στη μετάδοση δεδομένων της τηλεμετρίας και τα υπόλοιπα στα δεδομένα των μετρήσεων από τα επιστημονικά όργανα του Rosetta και του Philae.