Tag Archives: cms

Εκκίνηση LHC: Αύριο!

Σε λιγότερο από 24 ώρες ξεκινάει επισήμως ο Μεγάλος Αδρονικός Επιταχυντής εδώ στο CERN. Μερικές σημειώσεις της τελευταίας στιγμής:

Για όσους περιμένουν να δούνε μαύρες τρύπες και τη Γη να εξαφανίζεται αύριο το πρωί: Ξεχάστε το! Κατα πρώτον, αύριο ΔΕΝ θα γίνουν συγκρούσεις δέσμης! Αυτό που θα συμβεί είναι η πρώτη προσπάθεια συμπλήρωσης ενός πλήρους κύκλου της δέσμης πρωτονίων στο δακτύλιο του επιταχυντή και αυτό θα γίνει σε πολύ μικρότερη ενέργεια από αυτή για την οποία σχεδιάστηκε και θα λειτουργήσει στο (ελπίζω σύντομο!) μέλλον. Επιπλέον, το CERN έβγαλε ακόμα ένα δελτίο τύπου σχετικά με την ασφάλεια του πειράματος μπας και πείσει τον κόσμο (φωνή βοώντως…)

Μερικοί χρήσιμοι σύνδεσμοι: Η σελίδα που στήθηκε αποκλειστικά για το αυριανό γεγονός
Webcams απο τα δωμάτια ελέγχου των πειραμάτων: ATLAS, CMS 1, CMS 2

Κουκουβάγιες!

Ώρα CERN 6:22 πρωινή. Σε 38 λεπτά τελειώνει η 7ωρη βραδινή μου βάρδια (τη λεγόμενη owl shift!) στο trigger. Τώρα που πλησιάζει ο καιρός λειτουργίας του LHC, τα πειράματα έχουν περάσει πλέον σε 24ωρη λειτουργία, κάνοντας συνεχώς δοκιμές και προετοιμάζονται για την πολυπόθητη δέσμη…

Δουλειά του υποσυστήματος σκανδαλισμού (trigger) είναι να αποφασίζει σε διάστημα 3 μικροδευτερολέπτων (3 εκατομμυριοστών του δευτερολέπτου!) αν αυτό που συμβαίνει την τρέχουσα στιγμή στο CMS είναι άξιο αποθήκευσης και περαιτέρω παρατήρησης.

Δουλειά του trigger shifter? Να ελέγχει την καλή κατάσταση του υποσυστήματος και να κάνει αλλαγές σε περίπτωση που χρειάζεται. Αυτό το κάνουμε με τη βoήθεια πολλών επιπέδων λογισμικού που

  • αναλαμβάνουν να προγραμματίσουν τα ηλεκτρονικά που συλλέγουν τις πληροφορίες από τον ανιχνευτή και αποφασίζουν το τι θα συμβεί,
  • ελέγχουν την καλή κατάσταση των ηλεκτρονικών και των καλωδιώσεων μεταξύ τους
  • προσομοιώνουν την αναμενόμενη συμπεριφορά τους και συγκρίνουν το τι συμβαίνει με αυτό που θα περιμέναμε να δούμε

Η ποσότητα πληροφορίας που έχει να παρακολουθεί κάποιος είναι τεράστια. Ευτυχώς τον περισσότερο χρόνο δεν χρειάζεται να καταφεύγουμε σε λεπτομερές ψάξιμο, γιατί τα πράγματα έχουν αρχίσει και γίνονται όλο και πιο σταθερά εδώ 🙂

Παρακάτω μπορείτε να δείτε μια απεικόνιση της συνεισφοράς των διαφόρων υποσυστημάτων μιονίων του CMS στην τρέχουσα δοκιμή (μιλάμε για φρεσκότατο υλικό!):

Για περισσότερες πληροφορίες για το κάθε ένα: DTTF, RPC, CSC

Και παρακάτω ένα screenshot από το DAQ (Data Acquisition – υπεύθυνο για την αποθήκευση των δεδομένων αφού συλλεχθούν) το οποίο μας δείχνει συγκεντρωτικά ποια υποσυστήματα δουλεύουν την τρέχουσα στιγμη, πόσα γεγονότα έχουμε συλλέξει και άλλα ωραία:

Και γράφοντας αυτό πέρασαν άλλα 25 λεπτά περίπου! Τι ωραία!!!

Και οι δοκιμές καλά κρατούν…

Ενώ περιμένουμε τη 10η Σεπτεμβρίου ως την επίσημη πρώτη κατά την οποία θα κυκλοφορήσει δέσμη προτωνίων σε ολόκληρο το δακτύλιο του LHC, οι δοκιμές συνεχίζονται και στους ανιχνευτές και στον επιταχυντή…

Στο CMS μόλις έληξε το CRUZET4 (Cosmic Run at Zero Tesla, Δοκιμαστική λειτουργία με κοσμικές ακτίνες και χωρίς να έχουμε ενεργοποιήσει το μαγνητικό πεδίο του ανιχνευτή) και στέφθηκε με επιτυχία. Κάτι λιγότερο από 40 εκατομμύρια γεγονότα καταγράφηκαν από τα διάφορα υποσυστήματα.

Από χτές ξεκίνησε η διαδικασία “ανάμματος” του μαγνήτη και θα διαρκέσει μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Πρόκειται για μια διαδικασία που πρέπει να γίνει προσεκτικά και σε διαδοχικά στάδια….

Στο μέτωπο του επιταχυντή τώρα, η δεύτερη μεγάλη δοκιμή που έγινε την περασμένη Παρασκευή 22 Αυγούστου, είδαμε (κυριολεκτικά αυτή τη φορά) πρωτόνια να ταξιδεύουν μέχρι και 3 χιλιόμετρα μέσα στον δακτύλιο. Έφτασαν μέχρι το LHCb από όπου και καταγράφηκαν από τον Vertex Locator (Εντοπιστής Σημείου Αλληλεπίδρασης)!

First events at LHCb VELO detector with LHC beam

First events at LHCb VELO detector with LHC beam

Έναρξη LHC: 10 Σεπτεβρίου!

Η ώρα φτάνει λίαν συντόμως… Το δελτίο τύπου του CERN αναφέρει ότι στις 10 Σεπτεμβρίου θα έχουμε τις πρώτες δέσμες πρωτονίων να περιδιαβαίνουν τον δακτύλιο του LHC.

Μόλις πριν μερικές μέρες τελείωσε η εγκατάσταση των τελευταίων σημαντικών κομματιών του CMS: τα ηλεκτρομαγνητικά καλορίμετρα στα άκρα του ανιχνευτή, τους pixels detectors (στα ελληνικά κάποιος; 😦 ) και των ανιχνευτών που ελέγχουν την κατάσταση της δέσμης.

Πλέον οι πόρτες στα υπόγεια έχουν αρχίσει να κλειδώνουν (δεν μπορώ πλέον να κατέβω στο CMS… κλάψ!), γίνονται μετρήσεις με τη βοήθεια κοσμικής ακτινοβολίας (σωματίδια που παράγονται από καταιγισμούς σωματιδίων που προέρχονται από το διάστημα) και μένει να βάλουμε μπροστά και τον μαγνήτη του CMS που θα είναι επιφορτισμένος να στρίβει τα σωματίδια που παράγονται ώστε να μπορούμε να μετράμε την ορμή τους.

Πλέον το μεγαλύτερο κομμάτι του επιταχυντή έχει ψυχθεί σε θερμοκρασία κοντά στους -270 βαθμούς Κελσίου. Όλα τα κομμάτια του τεράστιου και πολύπλοκου αυτού παζλ μπαίνουν στη θέση τους και περιμένουμε να δούμε τι εικόνα θα σχηματιστεί…

Εδώ βλέπετε μια από τις πιο πρόσφατες φωτογραφίες που έχω (χωρίς τις τελευταίες προσθήκες που ανέφερα όμως):

Και εδώ μέρος του δωμάτιο ελέγχου από όπου ενορχηστρώνεται το CMS. Συγκεκριμένα είναι οι θέσεις του Trigger (υποσύστημα σκανδαλισμού – αυτό στο οποίο εργάζομαι επάνω και του οποίου δουλειά είναι να ξεχωρίζει ενδιαφέροντα γεγονότα τα οποία και αποθηκεύονται… τα υπόλοιπα τα πετάμε – καλό θεματάκι για μελλοντικό post!):

Συναρπαστικοί καιροί…

Live webcams από CERN

Σας έπεσε μακριά η Γενεύη και δεν μπορούσατε να επισκευτείτε το CERN στο πρόσφατο open day? Μπορείτε να ρίξετε μια γρήγορη ματιά στα πειράματα μέσω των webcams που υπάρχουν! Ακολουθήστε με σε μια ξενάγηση…

Για λόγους ευγενείας ας ξεκινήσουμε με το ATLAS 🙂

Εδώ είναι το ATLAS Control Room από όπου γίνεται ο έλεγχος/παρακολούθηση του πειράματος:
[cpg_imagefixnormal:330]

Και μερικές φωτογραφίες του πειράματος:

Εδώ πίσω από την τεράστια σκαλωσιά φαίνεται ένα μικρό τμήμα (εκείνο με τις κόκκινες λωρίδες) από τους τοροειδείς μαγνήτες του ATLAS.
[cpg_imagefixnormal:323]

[cpg_imagefixnormal:321]

Εδώ οι μαγνήτες φαίνονται λίγο καλύτερα:
Continue reading

Εβδομάδα 2

Στην αρχή είχαμε ακόμα μία άφιξη και μεθαύριο περιμένουμε και τον Marc για να κλείσει το καρέ του γκρουπ. Την Τρίτη που πήγαμε για paperwork είχαμε την τύχη να πέσουμε σε μέρα που είχαν αποφασίσει να μεταφέρουν ένα από τα endcaps του ATLAS. Υπέροχο θέαμα.

[cpg_imagefixthumb:220][cpg_imagefixthumb:227]

Τετάρτη έπεσε λιγη δουλειά στον υπολογιστή, μαζί με μπόλικη βροχή. Πέμπτη πρωί έκανα και την πρώτη μου επίσκεψη στα άδυτα του CMS. Κατέβηκα υπογείως (80 μέτρα υπό) εκεί που είναι όλα τα racks με τα ηλεκτρονικά και τους υπολογιστές. H Pam ήθελε να αλλάξει κάτι κάρτες και ένα καμένο τροφοδοτικό και πήγα και εγώ για βοήθεια. Υποτίθεται ότι δουλεύω σε λίγο διαφορετικά πράγματα βασικά, αλλά επειδή υπήρχε έλλειψη χεριών (η Kira δεν μπορούσε να κατέβει επειδή δεν είχε εγκριθεί ακόμα) έβαλα και εγώ ένα χεράκι (όχι πως με χάλασε).

[cpg_imagefixthumb:229]

Παρασκευή ήταν το highlight της εβδομάδας, γιατί πήγαμε ακόμα πιο κάτω: στο μέρος όπου είναι ο ίδιος ο ανιχνευτής και γίνεται η τελική συναρμολόγηση. Ακολουθούν φωτογραφίες με την απαραίτητη περιγραφή.

Παρακάτω το εξωτερικό και το εσωτερικό του κτηρίου 40 στο κύριο site του CERN στο Meyrin (Γενεύη) όπου και βρίσκονται τα κεντρικά γραφεία του CMS και του ATLAS, των κυριότερων πειραμάτων του LHC.

[cpg_imagefixthumb:218][cpg_imagefixthumb:219]

Και εδώ είναι το εξωτερικό και εσωτερικό του κτηρίου 904 στο Prevessin της Γαλλίας όπου περνάμε τον περισσότερο χρόνο μας επί του παρόντος. Στο μέλλον από ότι μου λένε θα είμαστε κυρίως στα υπόγεια.

[cpg_imagefixthumb:217][cpg_imagefixthumb:213]

Η διαφορά είναι εμφανής θα έλεγα 🙂
Πάμε στα του CMS τώρα. Υπάρχουν ακόμα μερικά μέρη φυσικά που συναρμολογούνται στην επιφάνεια:

[cpg_imagefixthumb:223]

Πάμε υπόγεια. Έχουμε κρυογονικές εγκαταστάσεις όπως αυτή (της οποίας βλέπετε ένα μέρος μόνο) με τη βοήθεια των οποίων θα επιτυγχάνεται η θερμοκρασία των 1.9Κ (περίπου -270 Κελσίου!) για να λειτουργήσει ο επιταχυντής. Δίπλα είναι η γραμμή που θα τοποθετηθούν οι μαγνήτες που οδηγούν στο CMS (στο οποίο εδώ έχω πλάτη).

[cpg_imagefixthumb:226][cpg_imagefixthumb:228]

Τα τελευταία μέτρα που θα διανύουν τα πρωτόνια προτού συγκρουστούν στο εσωτερικό του CMS, και η άλλη άκρη της ίδιας γραμμής.

[cpg_imagefixthumb:224][cpg_imagefixthumb:221]

Τελική συναρμολόγηση υπογείως. Ίσως να μη φαίνεται τόσο εντυπωσιακός γιατί ο χώρος σχεδόν γεμάτος, αλλά η αίσθηση κάτω είναι τέλεια.

[cpg_imagefixthumb:225]