Category Archives: CERN

Aν το CERN ήταν στην Ελλάδα…

(λέμε τώρα)

…πόση έκταση θα καταλάμβανε ο Large Hadron Collider, ο μεγαλύτερος επιταχυντής του εργαστηρίου;

Ας δούμε πρώτα πως δείχνει η περιοχή της Γενεύης. Βλέπουμε το μήκους 27 χιλιομέτρων υπόγειο τούνελ του επιταχυντή στην παρακάτω εικόνα. Έχω σημειώσει προσεγγιστικά με κόκκινο τα 4 σημεία όπου βρίσκονται οι 4 ανιχνευτές: Το CMS (Compact Muon Solenoid) είναι στην επάνω μεριά, αντιδιαμετρικά τελείως είναι το πείραμα ATLAS (A Toroidal LHC Apparatus), αριστερά του το ALICE (A Large Ion Collider Experiment) και δεξιά του το LHCb (Large Hadron Collider beauty — ω, ναι!)
Geneva Large Hadron Collider

Για πάμε να δούμε τώρα τι θα σήμαινε αυτό για τα Ελληνικά δεδομένα, ξεκινώντας από που αλλού; Θεσσαλονίκη!

Αν είχαμε λοιπόν τον LHC στη Θεσσαλονίκη και βάζαμε το ATLAS κάπου στο λιμάνι, το CMS θα έπρεπε να πάει κάπου πέρα στο Δερβένι!
Thessaloniki Large Hadron Collider

Έτσι για το καλό, είπα να δω πόση έκταση θα καταλάμβανε και ο επόμενος κυκλικός επιταχυντής ο Very Large Hadron Collider που θα ήθελαν να κατασκευάσουν εδώ στο CERN (είναι ακόμα στο στάδιο του σχεδιασμού της πρότασης, πολύ μακριά από την υλοποίησή του!)
Thessaloniki Very Large Hadron Collider

Από την άλλη, ο προηγούμενος ισχυρότερος επιταχυντής που λειτουργούσε στο Fermilab κοντά στο Chicago, ο Tevatron ίσα που θα αγκάλιαζε το κέντρο της πόλης, από τη λεωφόρο Νίκης μέχρι τις Συκιές και από το Βαρδάρη μέχρι τα πανεπιστήμια.
Thessaloniki Tevatron

Για την Αθήνα δυστυχώς δε μπορώ να γίνω το ίδιο περιγραφικός μιας και δεν τη γνωρίζω το ίδιο καλά, αλλά βλέπουμε ότι ενώ ο LHC χωράει άνετα μέσα σε αυτή, ο VLHC την περιβάλλει ολόκληρη.
Athens Large Hadron Collider
Athens Very Large Hadron Collider

Kαι για να πάμε και μια βόλτα σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, ας πάρουμε μια ιδέα για το μέγεθος του επιταχυντή σε σύγκριση με το Ηράκλειο,
Irakleio Large Hadron Collider

ή τη Λάρισα,
Larisa Large Hadron Collider

ή τα Ιωάννινα όπου το τούνελ θα κάλυπτε μια έκταση της πόλης και της λίμνης Παμβώτιδας μαζι.
Ioannina Large Hadron Collider

Όλες οι εικόνες δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια του LHC In Your Neighborhood από το φετινό Science Hack Day San Francisco.

Αυτά για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης ως προς το μέγεθος των διατάξεων που χρησιμοποιούμε για τα πειράματά μας. Τώρα η κουβέντα του τι θα γινόταν αν το CERN είχε όντως φτιαχτεί στην Ελλάδα σηκώνει άλλο post. Και τσίπουρο με μεζέ.

Greek school winning CERN beam line competition

Many congratulations to Odysseus’ Comrades the Greek school team from Varvakios Pilot School in Athens, for being one of the two winning teams of CERN’s beam line for schools competition!

Odysseus’ Comrades are a team of 12. Their proposal is to look at the decay of charged pions (particles containing a quark and an antiquark) to investigate the weak force, one of the four fundamental forces of nature.

An extract from their proposal A Nature’s Preference:

Weak force keeps the Sun and the other stars glowing and gives life to life. Studying the history of particle physics we found out that weak force was the motive power for major discoveries in CERN: pion decay to electron, neutral currents, W and Z and recently Higgs boson. So in relation to 60th anniversary of CERN we decided to propose an experiment related to a peculiar property of weak force, namely its preference to left-handed particles and right-handed antiparticles.

Their presentation video:

Today’s CERN Press Release

Enjoy the journey people! Πολλά μπράβο!

Acronyms

Physicists here at CERN love acronyms! Some of them are complete tongue-twisters (try pronouncing MWRG!), others sound not awfully bad (like CRUZET or CRAFT). Learning these fast is a big challenge for newcomers 🙂

CMS

This not-so-great photo shows the path the protons follow before they collide at the very center of the CMS detector (which is just a couple of meters from where this photo was taken). In a few weeks, the so-called Beam Pipe will be placed here and radially outwards the CMS Silicon Tracker will take its rightful place as the CMS detector is preparing for the startup of the Large Hadron Collider.

Now, why do I write all this? Well, while sitting in a meeting I heard these three coming up in the discussion and felt a bit nostalgic. Last time I had heard them was in 2009 when we were again preparing for an LHC start up. Interesting times.

De-obfuscation:

MWRG : Mid-Week Global Run (preparatory test runs performed weekly as detectors are being commissioned)

CRUZET : Cosmic RUn at ZEro Tesla (full CMS-wide test run with the magnet off, without beam, but looking at particles offered to us for free by cosmic radiation)

CRAFT : Cosmic Run At Four Tesla (full CMS-wide test run with the magnet ON, again using cosmic radiation particles)

Δημοσιογραφία

Στις 4 το πρωί της 16ης Δεκεμβρίου 2009, στο CMS είχαμε συγκρούσεις με ενέργεια 2.36 TeV στο κέντρο μάζας κάτω από συνθήκες δέσμης "quiet beam". Eίχα την τύχη να έχω βάρδια εκείνο το βράδυ στο trigger του πειράματος. Πηγή και copyright: CERN

Στις 4 το πρωί της 16ης Δεκεμβρίου 2009, στο CMS είχαμε συγκρούσεις με ενέργεια 2.36 TeV στο κέντρο μάζας κάτω από συνθήκες δέσμης “quiet beam”. Eίχα την τύχη να έχω βάρδια εκείνο το βράδυ στο trigger του πειράματος. Πηγή και copyright: CERN

Προ ημερών, με προσέγγισε ένας δημοσιογράφος της εφημερίδας “Δημοκρατία” με σκοπό να κάνουμε μία συνέντευξη περι CERN. Γενικότερα δε νιώθω πολύ άνετα με δημοσιογράφους, οπότε συμφώνησα να γίνει μόνο γραπτά ώστε να έχω έλεγχο του τι θα ειπωθεί.

Σήμερα η συνέντευξη αυτή βγήκε online (δεν έχω ιδέα αν μπήκε και στην έντυπη έκδοση είναι και στην έντυπη έκδοση τελικά) με τον κολακευτικό αν μη τι άλλο τίτλο “Eλληνας πίσω από το Νόμπελ Φυσικής!” (και σε pdf).

Δεν θα αναλύσω και πολύ το γεγονός ότι ενώ ανέφερα ρητά πως οι όροι χρήσης της φωτογραφίας (που είναι από το επίσημο αρχείο του CERN) απαιτούν την αναφορά της πηγής, αγνοήθηκα πλήρως. Πταίσμα. Aναιρώ, φαίνεται ότι στην έντυπη έκδοση τα έχουν σωστά.

Αυτό που με ενόχλησε (και ευτυχώς εδώ το πήραν στην πλάκα γενικώς) ήταν ο τίτλος ο οποίος ήταν το λιγότερο ανακριβής και γι’αυτό το λόγο έστειλα σχετικό mail στην εφημερίδα:

Καλησπέρα σας,

Πρόσεξα σήμερα ότι δημοσιεύτηκε η συνέντευξη που είχαμε κάνει μέσω email.
Αναφέρομαι σε αυτή με τίτλο “Eλληνας πίσω από το Νόμπελ Φυσικής!”
και σύνδεσμο http://www.dimokratianews.gr/content/19597/e%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CF%80%CE%AF%CF%83%CF%89-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF-%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CF%80%CE%B5%CE%BB-%CF%86%CF%85%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82

Θα ήθελα να επισημάνω ότι ποτέ δεν υποστήριξα-ανέφερα ότι βρίσκομαι “πισω
από το Νόμπελ” όπως ο τίτλος αλλά και η εισαγωγή του κειμένου αναφέρουν.

Καταλαβαίνω ότι αυτό μπορεί να φαίνεται πιασάρικο, αλλά είναι ανακριβές,
υπερβολικό και υποτιμάει τη δουλειά όλων εδώ, Ελλήνων και μη.

Πλην αυτού, το υπόλοιπο άρθρο είναι εξαιρετικό.

μετά τιμής,
Χρήστος Λαζαρίδης.

Η απάντηση που πήρα από το δημοσιογράφο είναι πως δε συμφωνεί με την επισήμανση ότι υποτιμάται η δουλειά των επιστημόνων και πως το κάθε ρεπορταζ έχει πολλές ερμηνείες. Θα διαφωνήσω και πάλι, το πρόβλημά μου δεν ήταν το ρεπορτάζ (όπως το έγραψα άλλωστε) αλλά ο τίτλος που είναι άσχετος με ότι ειπώθηκε αλλά και με την πραγματικότητα!

Τέλοσπάντων, αυτά ήθελα να πω για να τα βγάλω από μέσα μου και να ξεκαθαρίσω τη θέση μου επί τουτου. Συνεχίζουμε με χαμόγελο 🙂

ενημέρωση (15/10): μόλις είδα και το έντυπο άρθρο και έχει κάτι ακόμα πιο απαράδεκτο παραδίπλα, όπου γράφει πως είμαι μέλος της “επιτυχημένης ομάδας του βραβευμένου Πήτερ Χιγκς για το CERN”. Πιο λάθος δε μπορείς να είσαι… σε πολλά επίπεδα… ούτε “ομάδα” έχει ο Higgs στο CERN, ούτε έχω καμία σχέση με τον ίδιο και ούτε καν ήμουν αναμεμειγμένος άμεσα σε ομάδα των πειραμάτων που έκανε τη σχετική ανάλυση. Λυπάμαι που το λέω, αλλά ο τίτλος και ο υπότιτλος με κάνουν να μετανιώνω για τη συνέντευξη, καθώς είναι τελείως εσφαλμένα. Τουλάχιστον επιβεβαιώνουν την άποψη που είχα για την πλειοψηφία των δημοσιογράφων.