Category Archives: CERN

New beginnings

It was the 5th of July 2004 when I first set my foot at CERN to attend its Summer School programme. I was near the end of my physics studies without any plans of what to do next. Two months later, after having worked with the amazing people at the CAST experiment and having learnt loads of stuff, I found myself leaving the lab hoping that I would manage to return somehow.

CMS Detector

Coming summer 2007, July again. A young, care-free PhD student from the physics department of the University of Wisconsin-Madison steps through CERN’s Entrance B (yes, that would me). Had someone told me back then, that I would end up spending the next decade of my life at the world’s top research facility I would definitely call them nuts.

But I did. And it was amazing.

CMS underground

We put the world’s largest particle smasher into operation. We collided gazillions of protons, discovered new particles and eventually this research led to a Nobel prize. For my part, I spent my time doing physics analyses, worked on helping the CMS experiment take data, contributed into studies for future experiments and spend loads and loads of time guiding visitors at CERN and producing material to share what we do here with the world. In August 2008, on an afternoon that I was too lazy to do any real work because of the heat, I created the CMS Facebook page – it has currently reached over 16000 likes!

People came and left. I made friends at CERN who are now scattered all over the world and too many to mention, which is probably a most welcome problem for someone to have to deal with.

But you all know who you are, right? I owe a gargantuan thank you to all of you for making my stay here special and memorable. It’s not goodbye between us; à bientôt!

From now on you will be able to find me in the Eindhoven region in the Netherlands, working for ASML, making sure everyone can get better, faster, smaller microprocessors for our gadgets. And it will be awesome!

FameLab: Διαδίδοντας τις επιστήμες

To FameLab είναι ένας διεθνής διαγωνισμός με στόχο τη διάδοση επιστημονικών και τεχνολογικών ιδεών. Αυτό γίνεται μέσω της ανάδειξης νέων με ταλέντο στην επικοινωνία της επιστήμης. Κάθε διαγωνιζόμενος έχει τρία λεπτά για να αναπτύξει ένα θέμα της δικής του επιλογής χωρίς τη χρήση διαφανειών, αλλά μόνο με ότι μπορεί να φέρει μαζί του ο ίδιος επάνω στη σκηνή.

Ο διαγωνισμός ξεκίνησε το 2005 στο Cheltenham Science Festival και διαδόθηκε γρήγορα, ξεφεύγοντας από τα όρια της Αγγλίας και πλέον μέσω του Βρετανικού Συμβουλίου διοργανώνεται σε πάρα πολλά μέρη στον κόσμο. O τελικός του Ελληνικού FameLab έγινε κατά τη διάρκεια του 2ου Φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας “Athens Science Festival“. Δυστυχώς δεν βρήκα περισσότερες πληροφορίες για τα αποτελέσματα.

Όσοι φτάνουν στην τελική φάση του διαγωνισμού κάθε χώρας, συμμετέχουν σε ένα masterclass σχετικό με την επικοινωνία της επιστήμης ώστε να προετοιμαστούν καλύτερα για τους τελικούς. Για τους προκριθέντες από Γαλλία, Ελβετία και CERN αυτό έγινε στις 25 και 26 Απριλίου στο CERN. To σεμινάριο από μόνο του είναι ένα εξαιρετικό βραβείο για όσους φτάνουν μέχρι αυτό το στάδιο του διαγωνισμού! Στη δική μας περίπτωση, μας μίλησαν ο Quentin Cooper, δημοσιογράφος πάνω σε θέματα επιστήμης με εκπομπή στο BBC Radio και ο Karl Byrne, παλιός συμμετέχων στο διαγωνισμό και πλέον από τους συντονιστές του. Έδωσαν πλήθος χρήσιμων συμβουλών και πραγματοποιήσαμε ασκήσεις στην αφήγηση ιστοριών, την αλληλεπίδραση με τις κάμερες, και την προετοιμασία παρουσιάσεων στα πρότυπα του FameLab.

O Quentin Cooper κατά τη διάρκεια του masterclass

O Quentin Cooper κατά τη διάρκεια του masterclass

Στις 8 Μαϊου διοργανώθηκε σε κοινή εκδήλωση ο τελικός του Ελβετικού και του CERN FameLab, καθώς το εργαστήριο συμμετέχει φέτος για πρώτη φορά σαν ξεχωριστός οργανισμός στο διαγωνισμό. Υπήρχαν 9 διαγωνιζόμενοι από Ελβετία (αν και κανένας δεν είχε την ελβετική υπηκοότητα!) και 5 διαγωνιζόμενοι απο το CERN, αναμεσά τους κι εγώ με το κουβαδάκι του φίλου μου Παναγιώτη.

Παρουσιάζοντας στο CERN FameLab

Mεγάλοι νικητές ήταν η Lillian Smestad για το CERN και ο Oskari Vinko για το Ελβετικό FameLab ο οποίοι και θα διαγωνιστούν στον τελικό του International Science Festival στο Cheltenham (good luck Lillian & Oskari!). Το κοινό εκτίμησε την επιστημονική μου προσπάθεια με τα κουβαδάκια και τον Elwood και μου έδωσε το audience award 🙂

Swiss & CERN FameLab finalists

 

Οι φωτογραφίες από το διαγωνισμό είναι copyright CERN και το πλήρες σετ υπάρχει στο CERN Document Server. Δυστυχώς λόγω τεχνικών προβλημάτων το βίντεο δεν έχει γίνει ακόμα διαθέσιμο.

Ενημέρωση 9/6/15 : Τα βίντεο ανέβηκαν!

Famelab 2015 Switzerland Winner, Oskari Vinko:
http://cds.cern.ch/video/CERN-MOVIE-2015-023-003?showTitle=true

Famelab 2015 CERN Winner, Lillian Smestad:
http://cds.cern.ch/video/CERN-MOVIE-2015-023-002?showTitle=true

Famelab 2015 CERN Audience Award Winner, Christos Lazaridis:
http://cds.cern.ch/video/CERN-MOVIE-2015-023-001?showTitle=true

Posters για το πείραμα CMS του CERN στα Ελληνικά

Το ενδιαφέρον των Ελληνικών σχολείων αλλά και γενικά του Ελληνικού κοινού για το CERN είναι από τα υψηλότερα ανάμεσα στα κράτη-μέλη του οργανισμού, και γίνεται μια προσπαθειά από αρκετούς συναδέλφους εδώ να μεταφέρουμε όσο καλύτερα μπορούμε τα όσα συμβαίνουν εδώ σε όσους ενδιαφέρονται. Όχι μόνο μέσω ξεναγήσεων σε όσους έχουν τη δυνατότητα να μας επισκευτούν στο εργαστήριο, αλλά και μέσω ομιλιών στην Ελλάδα, ή δίνοντας ελεύθερα δεδομένα και προγράμματα για την ανάλυσή τους και μέσω εικονικών ξεναγήσεων στα πειράματα.

Από σήμερα, υπάρχουν μεταφρασμένα στα Ελληνικά και μια σειρά από poster που περιγράφουν τον ανιχνευτή CMS, τα διάφορα υπο-συστήματά του καθώς και τη φυσική που μελετάμε με τη βοήθειά του. Στον παραπάνω σύνδεσμο υπάρχει το PDF με όλα τα poster σε υψηλή ανάλυση ώστε να μπορούν να εκτυπωθούν σε Α0. Επιγραμματικά, μπορείτε να τα μελετήσετε παρακάτω. Αν έχετε σχόλια πάνω στη μετάφραση, θα χαρώ πολύ να τα διαβάσω στο: christos.lazaridis (at) gmail.com

Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω φίλους και συναδέλφους που βοήθησαν κατά την προετοιμασία, διαβάζοντας τις πρώτες εκδόσεις και προσφέροντας τα πολύτιμα σχόλιά και τις διορθώσεις τους. Ό,τι λάθη έχουν ξεφύγει είναι δικά μου.

* thanks to Marzena and Salvador for their help and commitment to make this happen!

Ανιχνευτής CMS

Ανιχνευτής CMS

Ανιχνευτής CMS - Υπεραγώγιμο Σωληνοειδές

Ανιχνευτής CMS – Υπεραγώγιμο Σωληνοειδές

Ανιχνευτής CMS - Καταγραφέας Τροχιών

Ανιχνευτής CMS – Καταγραφέας Τροχιών

Ανιχνευτής CMS - Ηλεκτρομαγνητικό Θερμιδόμετρο

Ανιχνευτής CMS – Ηλεκτρομαγνητικό Θερμιδόμετρο

Ανιχνευτής CMS - Αδρονικό Θερμιδόμετρο

Ανιχνευτής CMS – Αδρονικό Θερμιδόμετρο

Ανιχνευτής CMS - Σύστημα Μιονίων

Ανιχνευτής CMS – Σύστημα Μιονίων

Ανιχνευτής CMS - Σύστημα Σκανδαλισμού και Λήψης Δεδομένων

Ανιχνευτής CMS – Σύστημα Σκανδαλισμού και Λήψης Δεδομένων

Ανιχνευτής CMS - Μια Παγκόσμια Περιπέτεια

Ανιχνευτής CMS – Μια Παγκόσμια Περιπέτεια

Ανιχνευτής CMS - Κατασκευή

Ανιχνευτής CMS – Κατασκευή

Ανιχνευτής CMS - Υπόγεια Εγκατάσταση

Ανιχνευτής CMS – Υπόγεια Εγκατάσταση

Ανιχνευτής CMS - Γεωγραφική Τοποθεσία

Ανιχνευτής CMS – Γεωγραφική Τοποθεσία

Ανιχνευτής CMS - Γεωγραφική Τοποθεσία

Ανιχνευτής CMS – Γεωγραφική Τοποθεσία

Ανιχνευτής CMS - Φυσική

Ανιχνευτής CMS – Φυσική

Ανιχνευτής CMS - Φυσική

Ανιχνευτής CMS – Φυσική

Δεδομένα του CMS από τις συγκρούσεις του LHC διαθέσιμα υπό άδεια Creative Commons!

To CMS σήμερα δημοσιοποίησε υπό ελεύθερη μορφή μέρος των δεδομένων που έχει συλλέξει ο ανιχνευτής από τις συγκρούσεις των δεσμών πρωτονίων του LHC υπό άδεια Creative Commons CC0!

Τα δεδομένα, αλλά και εργαλεία με οδηγίες για το πως μπορούν να χρησιμοποιηθούν, υπάρχουν στη σελίδα http://opendata.cern.ch/.

Σε πρώτη ευκαιρία μόλις βρω το χρόνο να κοιτάξω τα δεδομένα και τα εργαλεία, θα ετοιμάσω και παραδείγματα για το τι ωραία πράγματα μπορούμε να κάνουμε με αυτά… μείνετε συντονισμένοι 🙂

Η περίληψη της ανακοίνωσης:
The Compact Muon Solenoid (CMS) Collaboration at CERN is excited to announce the public release of the first batch of high-level, analysable and open data from the Large Hadron Collider (LHC), recorded by the CMS detector. The datasets are being released into the public domain under the Creative Commons CC0 waiver, in keeping with CMS’s commitment to data preservation and open data. “We have a duty to society to do so,” says Tiziano Camporesi, CMS Spokesperson. “The scientific knowledge we produce is for everyone to share and we hope educational tools built on top of our data will inspire the next generation of scientists.”

Επίσης, μπορείτε να διαβάσετε το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης, καθώς και το δελτίο τύπου του CERN.

Μιόνιο που έχει ανιχνευθεί από το CMS -- και τώρα μπορείτε να το δείτε και μόνοι σας!

Μιόνιο που έχει ανιχνευθεί από το CMS — και τώρα μπορείτε να το δείτε και μόνοι σας!

Διαγωνισμός του CERN για σχολεία

Beamline For Schools

Πριν από μερικούς μήνες δίναμε συγχαρητήρια στην ομάδα «Σύντροφοι του Οδυσσέα» της Βαρβακείου σχολής για την επιτυχία τους να κερδίσουν στο διαγωνισμό Beamline For Schools του CERN. Σήμερα το CERN ανακοίνωσε τη διεξαγωγή του για το 2015.

Το έπαθλο; Ίδιο με το φετινό: η δυνατότητα να έρθει μια ομάδα μαθητών εδώ και να διεξάγει το δικό της πείραμα χρησιμοποιώντας μια από τις δέσμες σωματιδίων από τους επιταχυντές του εργαστηρίου!

Ο διαγωνισμός είναι ανοιχτός σε ομάδες μέχρι και 30 μαθητών άνω των 16 ετών, εννέα από τους οποίους, αν κερδίσει η ομάδα τους, θα έρθουν στο CERN για να στήσουν και να κάνουν τα πειράματά τους. Οι ομάδες μπορούν να αποτελούνται είτε από ένα, είτε από περισσότερα του ενός συνεργαζόμενα σχολεία. Το πρώτο βήμα είναι να εγγραφείτε! Περισσότερες πληροφορίες για το διαγωνισμό και τον τρόπο συμμετοχής υπάρχουν διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του.

Ημερομηνίες-κλειδιά είναι η 31η Ιανουαρίου 2015 που είναι η διορία για την δήλωση συμμετοχών και η 31η Μαρτίου 2015 που είναι η διορία για την υποβολή των προτάσεων. Για το δεύτερο βήμα χρειάζεται ένα γραπτό κείμενο, καθώς και ένα μονόλεπτο βιντεάκι που να περιγράφεται το πείραμα όπως παραδείγματος χάριν το παρακάτω από την Ελληνική ομάδα που κέρδισε το 2014. Επίσης, για την ενημέρωση όλων, η ομάδα του διαγωνισμού θα διεξάγει ένα Google+ hangout στα Αγγλικά στις 4 Δεκεμβρίου 2014 στις 6μμ ώρα Ελλάδας στο κανάλι του CERN στο YouTube. Σε αυτό, ερευνητές του CERN καθώς και οι “Σύντροφοι του Οδυσσέα” του Βαρβακείου  θα μπορούν να απαντήσουν στα ερωτήματά σας. Το περσινό ενημερωτικό βιντεάκι υπάρχει εδώ.

Δείτε και τι ωραία που πέρασαν οι φετινοί νικητές όταν ήρθαν στο εργαστήριο!

http://cds.cern.ch/video/CERN-MOVIE-2014-042-001

άντε στρωθείτε! και καλή επιτυχία!

update: και επειδή τα άκουσα λίγο από φίλους και συναδέλφους, να προσθέσω ότι το Beamline for Schools είναι ένα από τα πολλά και ενδιαφέροντα projects με τα οποία ασχολείται το Development Office του CERN το οποίο πρόσφατα εγκαινίασε και τη σελίδα Giving to CERN, ώστε να μπορεί το CERN να προσφέρει περισσότερα πίσω στην κοινωνία… 🙂

Aν το CERN ήταν στην Ελλάδα…

(λέμε τώρα)

…πόση έκταση θα καταλάμβανε ο Large Hadron Collider, ο μεγαλύτερος επιταχυντής του εργαστηρίου;

Ας δούμε πρώτα πως δείχνει η περιοχή της Γενεύης. Βλέπουμε το μήκους 27 χιλιομέτρων υπόγειο τούνελ του επιταχυντή στην παρακάτω εικόνα. Έχω σημειώσει προσεγγιστικά με κόκκινο τα 4 σημεία όπου βρίσκονται οι 4 ανιχνευτές: Το CMS (Compact Muon Solenoid) είναι στην επάνω μεριά, αντιδιαμετρικά τελείως είναι το πείραμα ATLAS (A Toroidal LHC Apparatus), αριστερά του το ALICE (A Large Ion Collider Experiment) και δεξιά του το LHCb (Large Hadron Collider beauty — ω, ναι!)
Geneva Large Hadron Collider

Για πάμε να δούμε τώρα τι θα σήμαινε αυτό για τα Ελληνικά δεδομένα, ξεκινώντας από που αλλού; Θεσσαλονίκη!

Αν είχαμε λοιπόν τον LHC στη Θεσσαλονίκη και βάζαμε το ATLAS κάπου στο λιμάνι, το CMS θα έπρεπε να πάει κάπου πέρα στο Δερβένι!
Thessaloniki Large Hadron Collider

Έτσι για το καλό, είπα να δω πόση έκταση θα καταλάμβανε και ο επόμενος κυκλικός επιταχυντής ο Very Large Hadron Collider που θα ήθελαν να κατασκευάσουν εδώ στο CERN (είναι ακόμα στο στάδιο του σχεδιασμού της πρότασης, πολύ μακριά από την υλοποίησή του!)
Thessaloniki Very Large Hadron Collider

Από την άλλη, ο προηγούμενος ισχυρότερος επιταχυντής που λειτουργούσε στο Fermilab κοντά στο Chicago, ο Tevatron ίσα που θα αγκάλιαζε το κέντρο της πόλης, από τη λεωφόρο Νίκης μέχρι τις Συκιές και από το Βαρδάρη μέχρι τα πανεπιστήμια.
Thessaloniki Tevatron

Για την Αθήνα δυστυχώς δε μπορώ να γίνω το ίδιο περιγραφικός μιας και δεν τη γνωρίζω το ίδιο καλά, αλλά βλέπουμε ότι ενώ ο LHC χωράει άνετα μέσα σε αυτή, ο VLHC την περιβάλλει ολόκληρη.
Athens Large Hadron Collider
Athens Very Large Hadron Collider

Kαι για να πάμε και μια βόλτα σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, ας πάρουμε μια ιδέα για το μέγεθος του επιταχυντή σε σύγκριση με το Ηράκλειο,
Irakleio Large Hadron Collider

ή τη Λάρισα,
Larisa Large Hadron Collider

ή τα Ιωάννινα όπου το τούνελ θα κάλυπτε μια έκταση της πόλης και της λίμνης Παμβώτιδας μαζι.
Ioannina Large Hadron Collider

Όλες οι εικόνες δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια του LHC In Your Neighborhood από το φετινό Science Hack Day San Francisco.

Αυτά για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης ως προς το μέγεθος των διατάξεων που χρησιμοποιούμε για τα πειράματά μας. Τώρα η κουβέντα του τι θα γινόταν αν το CERN είχε όντως φτιαχτεί στην Ελλάδα σηκώνει άλλο post. Και τσίπουρο με μεζέ.

Greek school winning CERN beam line competition

Many congratulations to Odysseus’ Comrades the Greek school team from Varvakios Pilot School in Athens, for being one of the two winning teams of CERN’s beam line for schools competition!

Odysseus’ Comrades are a team of 12. Their proposal is to look at the decay of charged pions (particles containing a quark and an antiquark) to investigate the weak force, one of the four fundamental forces of nature.

An extract from their proposal A Nature’s Preference:

Weak force keeps the Sun and the other stars glowing and gives life to life. Studying the history of particle physics we found out that weak force was the motive power for major discoveries in CERN: pion decay to electron, neutral currents, W and Z and recently Higgs boson. So in relation to 60th anniversary of CERN we decided to propose an experiment related to a peculiar property of weak force, namely its preference to left-handed particles and right-handed antiparticles.

Their presentation video:

Today’s CERN Press Release

Enjoy the journey people! Πολλά μπράβο!